Czym się różni przewód OWY od H07RN-F i który wybrać do przedłużacza warsztatowego?
Przedłużacz warsztatowy pracuje w trudnych warunkach. Ciągnie się go po betonie, przejeżdża taczką, zostawia na deszczu i rozwija zimą na mrozie. Do jego wykonania stosuje się przewody do odbiorników ruchomych z giętkimi żyłami miedzianymi. Najczęściej wybiera się przewód OWY w izolacji gumowej oraz przewód oznaczany według norm europejskich jako H07RN-F. Nazwy brzmią podobnie, ale nie są zamiennikami w każdej sytuacji.
W sklepach dostępne są też gotowe przedłużacze na bębnach i w zwojach. Na opakowaniu lub przewodzie powinno być wydrukowane oznaczenie typu przewodu i przekroju żył, na przykład H07RN-F 3G2,5. Litera G oznacza, że w przewodzie jest żyła ochronna w kolorze żółto-zielonym. Brak takiego nadruku to powód, by poszukać innego produktu.
Co oznaczają symbole
OWY to oznaczenie stosowane w polskiej nomenklaturze: O oznacza przewód oponowy, W warsztatowy, Y izolację i oponę polwinitową. Z kolei w praktyce handlowej pod podobnymi nazwami sprzedaje się różne przewody, więc zawsze warto sprawdzić rzeczywistą budowę w karcie katalogowej.
H07RN-F to oznaczenie zharmonizowane: H oznacza przewód zgodny z normami europejskimi, 07 napięcie znamionowe 450/750 V, R izolację żył z gumy, N oponę z polichloroprenu, a F żyły giętkie. To przewód przeznaczony do pracy w ciężkich warunkach, także na zewnątrz.
Porównanie najważniejszych cech
| Cecha | OWY | H07RN-F |
|---|---|---|
| Materiał izolacji i opony | Polwinit | Guma i polichloropren |
| Napięcie znamionowe | Zwykle 300/500 V | 450/750 V |
| Giętkość w niskiej temperaturze | Polwinit sztywnieje na mrozie | Pozostaje elastyczny także zimą |
| Odporność na olej i ścieranie | Umiarkowana | Wysoka |
| Praca na zewnątrz i w wilgoci | Ograniczona | Przeznaczony do pracy na zewnątrz |
| Cena | Niższa | Wyższa |
W domowym warsztacie, w suchym garażu i przy narzędziach o średniej mocy przewód polwinitowy wystarczy. Na budowie, w ogrodzie, przy pracy zimą i tam, gdzie przewód jest narażony na olej i ostre krawędzie, lepszym wyborem jest przewód gumowy typu H07RN-F.
Przewody z oponą polwinitową spotyka się też w wersji olejoodpornej i do niskich temperatur, ale trzeba to sprawdzić w danych technicznych. Ogólna zasada jest prosta: jeśli przedłużacz ma leżeć na zewnątrz przez dłuższy czas, pracować w temperaturze poniżej zera lub mieć kontakt z olejem, wybierz przewód gumowy.
Na budowach stosuje się także przewody o wzmocnionej oponie, odporne na zgniatanie i przecięcia. Ich średnica zewnętrzna jest większa, więc przy zakupie wtyczek i gniazd sprawdź, czy dławik obudowy obejmie przewód.
Dobór przekroju do długości i mocy
Przekrój żył decyduje o tym, ile prądu przedłużacz przeniesie bez przegrzewania i jak duży będzie spadek napięcia na jego końcu. Długi przedłużacz o małym przekroju sprawia, że narzędzia pracują słabiej, silniki się grzeją, a przewód nagrzewa się na bębnie.
| Zastosowanie | Długość | Typowy przekrój żył |
|---|---|---|
| Wiertarka, szlifierka, lampa | do około 20 m | 3 x 1,5 mm² |
| Piła, betoniarka, odkurzacz przemysłowy | 20 do 40 m | 3 x 2,5 mm² |
| Kilka urządzeń jednocześnie, duża moc | powyżej 40 m | 3 x 2,5 mm² lub większy |
| Urządzenia trójfazowe | zależnie od mocy | 5 x 2,5 mm² lub 5 x 4 mm² |
To orientacyjne wartości. Przy dużej mocy i długim przewodzie spadek napięcia warto przeliczyć. Przedłużacza na bębnie nie używaj przy dużym obciążeniu w stanie zwiniętym, bo zwinięty przewód nie oddaje ciepła i może się przegrzać.
W warsztacie, gdzie pracują urządzenia trójfazowe, takie jak piła stołowa czy sprężarka, potrzebny jest przedłużacz pięciożyłowy z wtyczką i gniazdem siłowym. Przewód musi mieć żyłę neutralną i ochronną, nawet jeśli urządzenie z nich nie korzysta, bo zapewniają one bezpieczeństwo i zgodność z gniazdem.
Wtyczki, gniazda i zabezpieczenia
- Stopień ochrony IP. Na zewnątrz stosuj wtyczki i gniazda co najmniej IP44, z klapkami zamykającymi gniazdo.
- Gumowa obudowa lepiej znosi upadki i uderzenia niż twarde tworzywo.
- Przewód ochronny. Przedłużacz musi mieć żyłę ochronną, a wtyczka i gniazdo bolec lub styk ochronny.
- Różnicówka. Przedłużacz zasilany z gniazda w ogrodzie lub na budowie powinien być podłączony przez wyłącznik różnicowoprądowy 30 mA. Gdy instalacja go nie ma, można użyć przenośnego zabezpieczenia różnicowoprądowego.
Jak bezpiecznie korzystać z przedłużacza na zewnątrz, opisaliśmy w tekście jak prawidłowo podłączyć przedłużacz do gniazdka zewnętrznego. O różnicy między przewodem jednodrutowym a linką pisaliśmy w artykule czym się różni przewód jednożyłowy od wielożyłowego.
Jeśli przedłużacz robisz samodzielnie, użyj wtyczki i gniazda z dławikiem dopasowanym do średnicy przewodu i odciążką, która zapobiega wyrwaniu żył przy szarpnięciu. Końcówki linki zabezpiecz tulejkami zaciskowymi, żeby druciki nie rozchodziły się w zaciskach. Żyłę ochronną zostaw nieco dłuższą od pozostałych, by przy wyrwaniu przewodu odłączyła się jako ostatnia.
Przedłużacz przechowuj zwinięty luźno, bez ostrych załamań, z dala od źródeł ciepła i ostrych krawędzi. Bęben z przedłużaczem warto wyposażyć w zabezpieczenie termiczne, które wyłączy zasilanie przy przegrzaniu.
Nie łącz kilku przedłużaczy szeregowo i nie podłączaj do jednego przedłużacza urządzeń o łącznej mocy większej niż dopuszczalna dla przewodu i gniazda.
Kiedy wymienić przedłużacz
Przedłużacz wymaga regularnych oględzin. Do wymiany kwalifikuje się przewód z pękniętą oponą, odsłoniętą izolacją żył, przegrzaną lub nadtopioną wtyczką, a także taki, który był naprawiany taśmą izolacyjną. Złączki naprawcze z izolacją dopuszczoną do przewodów oponowych są możliwe, ale w intensywnie używanym przedłużaczu lepiej wymienić cały odcinek. Przewody do odbiorników ruchomych, w tym gumowe H07RN-F, znajdziesz w kategorii przewody do odbiorników ruchomych.
Przeczytaj także
Kiedy zamiast różnicówki zastosować wyłącznik RCBO dla każdego obwodu?
ElektrykaW typowej rozdzielnicy jedna różnicówka chroni kilka obwodów, więc usterka jednego urządzenia odcina prąd w połowie domu.
5 min czytania
Czym się różni zabezpieczenie przedlicznikowe od wyłącznika głównego w rozdzielnicy?
ElektrykaGdy w domu nagle znika prąd, a wszystkie wyłączniki w rozdzielnicy są w górze, przyczyną bywa zadziałanie zabezpieczenia przed licznikiem.
5 min czytania
Czym się różni czujka dymu optyczna od czujki ciepła i gdzie montować każdą z nich?
Czujniki i alarmyCzujka dymu reaguje na dym, a czujka ciepła na wzrost temperatury.
4 min czytania