Przejdź do treści

Czym się różni hak rynnowy krokwiowy od doczołowego i który wybrać do dachu?

Rynny i odwodnienie

Rynna przy okapie dachu zawieszona na hakach, z ptakiem na krawędzi

Rynna jest tak trwała, jak haki, na których wisi. Zimą obciąża ją śnieg i lód, a przy ulewie kilkadziesiąt litrów wody na każdym metrze. Haki mocuje się na dwa podstawowe sposoby: do krokwi lub łat pod pokryciem dachu albo do deski czołowej na krawędzi okapu. Wybór zależy głównie od etapu budowy i konstrukcji dachu.

Hak krokwiowy

Hak krokwiowy, nazywany też długim, ma płaskie ramię o długości kilkudziesięciu centymetrów zakończone uchwytem rynny. Ramię przykręca się od góry do krokwi lub do deski okapowej przed ułożeniem pokrycia. Hak jest potem przykryty dachówką lub blachą, a widoczna pozostaje tylko część trzymająca rynnę.

  • Zapewnia bardzo mocne mocowanie, bo obciążenie przenoszone jest na konstrukcję dachu.
  • Dobrze znosi ciężar śniegu zsuwającego się z połaci.
  • Wymaga montażu przed ułożeniem pokrycia, więc najlepiej sprawdza się w nowych budynkach i przy wymianie pokrycia.
  • Ramię trzeba wygiąć pod kątem nachylenia dachu i zachować spadek rynny, co wymaga dokładności.

Przy wymianie pokrycia dachu na blachę lub dachówkę haki krokwiowe montuje się przed ułożeniem pasa podrynnowego. Ramię haka przykrywa później ten pas, który odprowadza wodę z membrany dachowej do rynny.

Hak doczołowy

Hak doczołowy, nazywany też krótkim, przykręca się do deski czołowej, czyli pionowej deski na końcach krokwi. Ma krótką płytkę montażową z otworami na wkręty i uchwyt rynny. Montuje się go od zewnątrz, bez ruszania pokrycia.

  • Pozwala zamontować lub wymienić rynny na gotowym dachu.
  • Łatwiej uzyskać równą linię i spadek, bo wszystkie haki przykręca się na jednej płaszczyźnie.
  • Wymaga solidnej, zdrowej deski czołowej. Spróchniała deska nie utrzyma rynny z lodem.
  • Przy dużych nawisach śniegu jest bardziej narażony na wyrwanie niż hak krokwiowy.

Haki produkuje się ze stali ocynkowanej, stali powlekanej, aluminium i tworzywa. W rynnach z tworzywa stosuje się często uchwyty z tworzywa przykręcane do deski czołowej lub stalowe haki krokwiowe z wkładką. Materiał haka powinien być dopasowany do materiału rynny, żeby uniknąć korozji na styku różnych metali, na przykład stali z miedzią lub tytan-cynkiem.

Porównanie i wybór

CechaHak krokwiowyHak doczołowy
Miejsce mocowaniaKrokiew lub deska pod pokryciemDeska czołowa
Etap montażuPrzed ułożeniem pokryciaW dowolnym momencie
Wytrzymałość na obciążenie śniegiemWyższaZależna od deski i wkrętów
Wymiana rynien bez zdejmowania pokryciaTrudnaProsta
WyglądWidoczny tylko uchwytWidoczna płytka na desce czołowej

W nowym domu, na etapie układania dachówki lub blachy, zwykle wybiera się haki krokwiowe, zwłaszcza w regionach o dużych opadach śniegu. Przy wymianie starych rynien na istniejącym dachu praktycznie jedynym rozsądnym wyborem są haki doczołowe. Producenci systemów rynnowych oferują też uchwyty z regulacją, które pozwalają dopasować położenie rynny do nierówności deski.

Niezależnie od typu haka, wszystkie powinny pochodzić z tego samego systemu co rynna, bo profil uchwytu musi dokładnie pasować do jej kształtu i wywinięcia krawędzi.

Rozstaw haków i spadek rynny

Rozstaw haków zależy od materiału rynny i obciążenia śniegiem. Typowe zalecenia producentów to:

  • dla rynien z tworzywa około 50 do 60 cm,
  • dla rynien stalowych około 60 do 90 cm,
  • w rejonach górskich i przy dużych połaciach mniejsze odstępy.

Przy każdym narożniku, leju i złączce stosuje się dodatkowy hak w odległości kilkunastu centymetrów. Rynna powinna mieć spadek w stronę leja, zwykle około 2 do 5 mm na metr. Najprościej uzyskać go, mocując skrajne haki i rozciągając między nimi sznurek, według którego ustawia się pozostałe.

Krawędź rynny powinna leżeć nieco poniżej przedłużenia płaszczyzny dachu. Dzięki temu śnieg zsuwający się z połaci nie zahacza o rynnę i jej nie wyrywa. Woda nie powinna jednak przelatywać nad rynną, więc jej oś wypada zwykle pod krawędzią pokrycia lub pasa podrynnowego.

Gdy dach ma duży okap i krokwie wysunięte poza ścianę bez deski czołowej, możliwe jest też mocowanie haków bocznie do krokwi, przy użyciu specjalnych uchwytów. Takie rozwiązanie stosuje się na przykład w wiatach, garażach i altanach. Rozstaw haków jest wtedy narzucony przez rozstaw krokwi, więc przy większych odstępach trzeba dołożyć dodatkowe elementy nośne.

Przed zakupem policz haki na całą długość rynny z zapasem na narożniki i leje. Lepiej mieć kilka sztuk więcej niż zwiększać rozstaw, żeby zmieścić się w zakupionej liczbie.

Montaż haków na gotowym dachu

  1. Sprawdź stan deski czołowej. Wymień deski miękkie, popękane lub zawilgocone.
  2. Zaplanuj położenie lejów i narożników, a dopiero potem rozmieść haki.
  3. Przykręć skrajne haki na właściwych wysokościach i wyznacz spadek sznurkiem.
  4. Przykręć pozostałe haki wkrętami ze stali nierdzewnej lub ocynkowanej o długości podanej przez producenta.
  5. Załóż rynnę, zaczynając od strony leja, i zatrzaśnij ją w uchwytach.

Raz w roku, najlepiej jesienią, sprawdź, czy haki nie poluzowały się i czy rynna nie zmieniła spadku. Odkształcony hak po zimie z dużą ilością śniegu warto od razu wymienić, zanim rynna zacznie się uginać na dłuższym odcinku.

Kształt rynny ma wpływ na wybór haków, bo każdy profil wymaga dopasowanych uchwytów. O wyborze profilu pisaliśmy w tekście czym się różni rynna półokrągła od prostokątnej, a o materiale rynien w artykule czym się różni rynna stalowa od tytanowo-cynkowej. Rynny z tworzywa razem z hakami, uchwytami i akcesoriami znajdziesz w kategorii rynny i profile z tworzywa.

Przeczytaj także