Czym się różni rynna stalowa od tytanowo-cynkowej i która lepiej zniesie zimę?

Metalowe orynnowanie wybiera się zwykle wtedy, gdy rynny mają wytrzymać kilkadziesiąt lat i pasować do pokrycia z blachy lub dachówki. Na rynku dominują dwa materiały: stal ocynkowana z powłoką organiczną oraz tytan-cynk. Oba są odporne na mróz i nie kruszeją jak niektóre tworzywa, ale różnią się sposobem ochrony przed korozją, wyglądem po latach i technologią montażu. Wybór ma znaczenie zwłaszcza w regionach z mroźnymi zimami i dużą ilością śniegu.

Rynna stalowa powlekana

Rynny stalowe wykonuje się z blachy ocynkowanej, na którą nakłada się powłokę organiczną, na przykład poliester lub powłokę o większej grubości. Cynk chroni stal przed korozją, a powłoka zabezpiecza cynk i nadaje kolor. Elementy łączy się na uszczelki gumowe lub zatrzaski, bez lutowania, dlatego montaż jest szybki i nie wymaga specjalistycznego sprzętu.

Słabym punktem są uszkodzenia powłoki. Rysa powstała przy montażu, przy cięciu szlifierką lub przy zrzucaniu śniegu łopatą odsłania stal, która w tym miejscu zaczyna rdzewieć. Dlatego rynny stalowe tnie się nożycami, a krawędzie i rysy zabezpiecza lakierem zaprawkowym.

Rynna tytanowo-cynkowa

Tytan-cynk to stop cynku z niewielkim dodatkiem tytanu i miedzi. Blacha nie ma powłoki malarskiej, a jej ochroną jest patyna, czyli warstwa związków cynku, która tworzy się samoczynnie pod wpływem powietrza i wilgoci. Świeża rynna jest jasna i błyszcząca, po kilku latach staje się matowa i szara. Uszkodzenie powierzchni nie prowadzi do rdzy, bo patyna odbudowuje się z czasem.

Elementy tytanowo-cynkowe tradycyjnie łączy się lutowaniem miękkim, co wymaga doświadczenia. Istnieją też systemy łączone na zatrzaski i uszczelki. Tytan-cynk jest metalem miękkim i plastycznym w temperaturze dodatniej, natomiast w niskich temperaturach staje się kruchy, dlatego producenci zalecają, żeby nie giąć i nie formować go na mrozie, zwykle poniżej około 10 stopni Celsjusza bez podgrzania.

Porównanie

Cecha	Stal powlekana	Tytan-cynk
Ochrona przed korozją	Cynk i powłoka organiczna	Naturalna patyna
Skutki zarysowania	Ryzyko rdzy w miejscu rysy	Patyna odbudowuje się
Kolorystyka	Szeroki wybór kolorów	Naturalna szarość, wersje prepatynowane
Łączenie	Uszczelki, zatrzaski	Lutowanie lub systemy zatrzaskowe
Formowanie w mrozie	Możliwe przy zachowaniu instrukcji	Niezalecane bez podgrzania
Rozszerzalność cieplna	Mniejsza	Większa, wymaga kompensacji
Kontakt z innymi metalami	Unikać wody spływającej z miedzi	Nie łączyć z miedzią powyżej rynny i ze stalą bez przekładki

Jak oba materiały znoszą zimę

Zimą rynny obciąża śnieg zsuwający się z dachu i lód, który zamarza w korycie. Oba materiały są wystarczająco wytrzymałe, ale decydujące znaczenie mają rozstaw haków, ich sztywność i obecność płotków śniegowych. Gęściej rozmieszczone haki i płotki chronią rynnę przed wyrwaniem niezależnie od materiału.

Duża rozszerzalność tytan-cynku sprawia, że przy długich odcinkach trzeba stosować dylatacje, które pozwalają rynnie pracować między latem a mrozem. Brak kompensacji prowadzi do pęknięć lutów. W rynnach stalowych problemem bywa raczej lód, który przy próbie skuwania uszkadza powłokę. Lepiej usuwać lód ostrożnie albo zastosować przewody grzejne.

Akcesoria i łączenie z innymi metalami

Trwałość orynnowania zależy nie tylko od samej rynny, ale też od haków, obejm i łączników. W systemach stalowych haki i obejmy wykonuje się z tej samej stali powlekanej, w systemach tytanowo-cynkowych często ze stali ocynkowanej lub z tytan-cynku. Nie należy mieszać elementów z różnych systemów, bo różnice w kształcie profilu powodują nieszczelności, a kontakt niektórych metali przyspiesza korozję.

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na wodę spływającą z elementów miedzianych, na przykład obróbek kominowych. Jony miedzi niesione przez wodę powodują korozję zarówno cynku, jak i powłok na stali, dlatego w takim miejscu stosuje się rynny z miedzi albo zmienia sposób odprowadzenia wody. Tytan-cynk nie powinien też stykać się bezpośrednio z nieocynkowaną stalą, betonem świeżym ani drewnem impregnowanym środkami, które zawierają związki miedzi.

Konserwacja

• Czyść rynny z liści i igliwia co najmniej raz w roku, najlepiej jesienią, bo zalegające mokre liście przyspieszają korozję.
• W rynnach stalowych zabezpieczaj każdą rysę lakierem zaprawkowym w kolorze systemu.
• W rynnach tytanowo-cynkowych nie maluj powierzchni bez podkładu przeznaczonego do cynku, bo farba odpadnie.
• Sprawdzaj luty i uszczelki po każdej zimie, zwłaszcza na narożnikach i przy wylotach.
• Kontroluj, czy haki nie wygięły się pod ciężarem śniegu i czy spadek rynny nadal prowadzi wodę do wylotów.

Przy wymianie fragmentu instalacji trzymaj się materiału, z którego wykonano resztę orynnowania. Łączenie stali i tytan-cynku w jednej rynnie tworzy miejsca, w których korozja postępuje szybciej.

Przed zakupem warto też sprawdzić, jakie elementy dodatkowe oferuje system: płotki śniegowe, sita na wylotach, czyszczaki i zbieracze wody deszczowej. Kompletny system jednego producenta montuje się szybciej i łatwiej uzyskać w nim szczelne połączenia.

Którą wybrać

Rynna stalowa powlekana jest dobrym wyborem, gdy liczy się dopasowanie koloru do dachu, łatwy montaż i umiarkowany budżet. Wymaga dbałości o powłokę. Rynna tytanowo-cynkowa sprawdza się przy dachach z blachy tytanowo-cynkowej, w budynkach zabytkowych i tam, gdzie oczekuje się bardzo długiej trwałości bez malowania, ale wymaga fachowego montażu i nie powinna być montowana w mrozie bez zachowania zaleceń producenta.

Ogólne zasady planowania orynnowania znajdziesz w tekście rynny i odprowadzenie deszczówki, a porównanie z rynnami z tworzywa w artykule rynny plastikowe i inne materiały. Systemy rynnowe, rury spustowe i akcesoria do odprowadzania deszczówki znajdziesz w kategorii zagospodarowanie wody deszczowej.