Jak naprawić odstającą od ściany rurę spustową i dobrać obejmy?

Rura spustowa odprowadza wodę z rynny do kanalizacji deszczowej, studni chłonnej lub na teren. Mocuje się ją do ściany obejmami rozmieszczonymi co kilka metrów. Gdy mocowanie słabnie, rura zaczyna odstawać od elewacji, kołysać się na wietrze, uderzać o ścianę i rozszczelniać się w połączeniach. W skrajnych przypadkach odpada fragment rury, a woda leje się po elewacji i fundamencie. Na szczęście naprawa jest zwykle prosta i ogranicza się do wymiany lub dołożenia obejm.

Dlaczego rura odstaje od ściany

• Wyrwane kołki, zwłaszcza w miękkich materiałach, takich jak beton komórkowy czy pustak, albo w warstwie docieplenia.
• Za mało obejm, gdy odległości między nimi są większe niż zaleca producent systemu.
• Brak kompensacji wydłużeń, przez co rura rozszerzająca się latem wypycha obejmy lub wygina się.
• Lód w rurze, który zimą zwiększa jej ciężar i rozpycha połączenia.
• Docieplenie elewacji wykonane bez przełożenia obejm na dłuższe trzpienie.
• Uszkodzenia mechaniczne, na przykład oparcie drabiny o rurę.

Rodzaje obejm

Obejmy różnią się sposobem mocowania i materiałem. Powinny pasować do średnicy rury i systemu, z którego jest wykonane orynnowanie:

Rodzaj obejmy	Zastosowanie	Uwagi
Obejma na trzpień wbijany	Mur pełny, cegła, beton	Tradycyjne rozwiązanie w systemach metalowych
Obejma na trzpień wkręcany z kołkiem	Większość ścian	Kołek dobrany do materiału ściany
Obejma z regulacją odległości	Ściany z dociepleniem	Długi trzpień przechodzi przez izolację do muru
Obejma do systemów z tworzywa	Rury PVC	Z zatrzaskiem, często z przekładką

Ogólne informacje o elementach systemów rynnowych znajdziesz w tekście rynny i odprowadzenie deszczówki.

Rozstaw i położenie obejm

Producenci systemów zalecają zwykle obejmę co około 2 m, a w systemach z tworzyw gęściej, oraz obejmę pod każdym połączeniem kielichowym i przy kolanach. Obejma przy kielichu powinna być stała, a pozostałe pozwalać na przesuw, żeby rura mogła się wydłużać. Rury z PVC rozszerzają się wyraźnie bardziej niż metalowe, więc przy nich kompensacja jest szczególnie ważna. Rurę ustawia się w odległości kilku centymetrów od ściany, żeby woda spływająca po zewnętrznej stronie nie zawilgacała tynku.

Mocowanie w ścianie z dociepleniem

Najczęstszy błąd to wkręcenie obejmy tylko w styropian lub wełnę. Takie mocowanie po pierwszej zimie się poluzuje. Trzpień obejmy musi przejść przez izolację i zostać zakotwiony w murze. Stosuje się trzpienie o odpowiedniej długości lub specjalne kołki do mocowania w dociepleniu z kołnierzem rozkładającym nacisk. Otwór w warstwie elewacyjnej trzeba uszczelnić, żeby woda nie wnikała do izolacji.

Rura spustowa a dolne zakończenie

Stabilność rury zależy także od tego, jak jest zakończona na dole. Gdy rura wchodzi do kanalizacji deszczowej, łączy się ją z rurą w gruncie przez czyszczak lub osadnik, który ułatwia usuwanie zanieczyszczeń. Dolna obejma powinna znajdować się tuż nad tym połączeniem, żeby rura nie wisiała na kielichu. Gdy woda wypływa na teren, rurę kończy się kolankiem wylotowym kilkanaście centymetrów nad gruntem, a pod nim warto ułożyć korytko lub kostkę, która odprowadzi wodę od ściany.

Zimą rura pracuje inaczej

W mroźne dni woda zamarza najpierw w dolnej części rury i w kolanach. Lód rozszerza się, rozpycha rurę i obciąża obejmy. Przy rurach z tworzywa może dojść do pęknięcia, a przy metalowych do rozszczelnienia połączeń. Jeśli rura regularnie zamarza, przyczyną jest często częściowo zatkany wylot albo zbyt mały spadek rynny, przez który woda długo kapie. Pomaga oczyszczenie rynny i rury jesienią, a w miejscach szczególnie narażonych przewód grzejny z termostatem.

Najczęstsze błędy

• Wkręcanie obejm wyłącznie w warstwę styropianu lub wełny.
• Obejmy rozmieszczone rzadko, bez obejmy przy kielichach.
• Dociśnięcie wszystkich obejm na sztywno w rurach z tworzywa.
• Rura dotykająca ściany, przez co elewacja nad wylotem jest stale mokra.
• Mieszanie elementów z różnych systemów, które nie pasują średnicą.

Przy pracach na wysokości używaj stabilnej drabiny lub rusztowania i nie opieraj drabiny o rurę spustową ani rynnę. Prace na wyższych kondygnacjach lub przy kruchej elewacji lepiej zlecić ekipie z odpowiednim sprzętem, bo wyrwanie obejmy przy obciążeniu drabiną może skończyć się upadkiem. Jeśli obejmy wymieniasz przy okazji docieplenia lub malowania elewacji, wykorzystaj rusztowanie, które już stoi przy budynku.

Naprawa krok po kroku

1. Obejrzyj całą rurę od wylotu rynny do dołu i oznacz miejsca, w których obejmy są luźne lub wyrwane.
2. Jeśli rura jest przemieszczona, ostrożnie wsuń ją z powrotem w kielichy i kolana. Pęknięte odcinki wymień.
3. Usuń luźne kołki i trzpienie. Otwór w miękkim materiale przesuń o kilka centymetrów albo zastosuj kołek o większej średnicy.
4. Zamontuj nowe obejmy w zalecanym rozstawie, pilnując pionu rury poziomicą.
5. Dokręć obejmy tak, żeby trzymały rurę, ale nie zgniatały jej. Przy rurach z tworzywa obejmy przesuwne zostaw z luzem.
6. Sprawdź połączenie z wylotem rynny i z odpływem na dole, a następnie przelej rynnę wodą i obserwuj, czy nic nie cieknie.

Jeśli przy okazji uszkodzony jest fragment rynny, możesz go wymienić bez demontażu całości, co opisaliśmy w tekście jak wymienić uszkodzony odcinek rynny. O doborze rynien z tworzywa przeczytasz w artykule jak wybrać rynnę plastikową.

Uchwyty, obejmy i wkręty do rynien i rur spustowych z tworzywa znajdziesz w kategorii uchwyty i wkręty do rynien.