Czym się różni zawór kątowy z filtrem od zwykłego i kiedy warto go zamontować?

Zawór kątowy to mały zawór montowany na podejściu wody w ścianie, do którego podłącza się wężyk baterii, spłuczki, zmywarki czy podgrzewacza. Pozwala odciąć wodę tylko w jednym punkcie, bez zakręcania całej instalacji. W sklepach obok zwykłych zaworów kątowych można znaleźć wersje z filtrem. Różnią się niewiele ceną i wyglądem, ale w niektórych instalacjach znacząco wydłużają życie armatury.

Budowa zwykłego zaworu kątowego

Standardowy zawór kątowy ma korpus z gwintem zewnętrznym 1/2 cala wkręcanym w ścianę, rozetę maskującą, pokrętło oraz wyjście 3/8 lub 1/2 cala na wężyk. Wewnątrz znajduje się głowica lub kulka, która otwiera i zamyka przepływ. Woda przepływa przez zawór bez żadnej filtracji, więc wszystkie zanieczyszczenia z rur trafiają prosto do baterii lub urządzenia.

Co dodaje filtr

Zawór kątowy z filtrem ma w korpusie wkład z drobnej siatki, najczęściej ze stali nierdzewnej. Siatka zatrzymuje cząstki piasku, rdzy, opiłki i resztki taśmy uszczelniającej, które mogą się pojawić po pracach w instalacji. Do wkładu dostaje się przez korek w korpusie albo po odkręceniu wężyka, w zależności od konstrukcji.

Cecha	Zawór zwykły	Zawór z filtrem
Ochrona armatury	Brak	Zatrzymuje cząstki stałe
Przepływ	Pełny	Nieco mniejszy, spada przy zabrudzonej siatce
Obsługa	Okresowe przekręcenie	Także czyszczenie siatki
Wymiary	Krótszy korpus	Często dłuższy lub szerszy korpus

Filtr w zaworze kątowym nie usuwa kamienia, żelaza rozpuszczonego w wodzie ani bakterii. To filtr mechaniczny, podobnie jak filtr siatkowy na wejściu instalacji, o którym pisaliśmy w tekście do czego służy filtr siatkowy w instalacji wodnej.

Kiedy warto zamontować zawór z filtrem

• W starych instalacjach stalowych, gdzie z rur odrywa się rdza i osad.
• Po wymianie części rur lub pionów, gdy w instalacji mogą pozostać opiłki i zanieczyszczenia.
• Przy bateriach termostatycznych i bezdotykowych, które mają czułe elementy regulacyjne.
• Przy spłuczkach podtynkowych, gdzie zatkany zawór napełniający trudno serwisować.
• Przy zmywarce i podgrzewaczu przepływowym, jeśli producent nie przewidział własnego sitka.
• W domach zasilanych ze studni, gdy filtr główny przepuszcza drobny piasek.

W nowych instalacjach z tworzywa, z dobrym filtrem na wejściu, zwykły zawór kątowy jest zwykle wystarczający.

Na co uważać przy montażu

Zawory z filtrem bywają dłuższe, dlatego przed zakupem sprawdź, czy zmieszczą się w szafce i za spłuczką. Kierunek przepływu musi być zgodny ze strzałką na korpusie, inaczej filtr nie spełni swojej funkcji. Gwint w ścianie uszczelnia się taśmą lub nicią do gwintów, a połączenie z wężykiem zwykle uszczelką płaską. Wężyk powinien mieć długość pozwalającą na podłączenie bez naprężeń. Różnice między wężykami w oplocie stalowym i gumowymi opisaliśmy w artykule wężyk stalowy a gumowy przy podłączeniu baterii.

Inne rodzaje zaworów kątowych

Poza wersją z filtrem spotyka się kilka innych odmian zaworów kątowych, które warto znać przy wymianie:

• Zawór kątowy z dwoma wyjściami do zasilania na przykład baterii i zmywarki z jednego podejścia.
• Zawór z zaworem zwrotnym do urządzeń, przy których istnieje ryzyko przepływu zwrotnego.
• Zawór kulowy kątowy z dźwignią zamiast pokrętła, zamykany ćwierćobrotem.
• Zawór z regulacją przepływu, pozwalający ograniczyć przepływ do baterii przy wysokim ciśnieniu.
• Zawór z przyłączem do węża zakończonym gwintem 3/4 cala, stosowany do pralek i zmywarek.

Zawory różnią się też głowicą. Tańsze modele mają głowicę z gumowym grzybkiem, droższe głowicę ceramiczną lub kulkę. Głowica ceramiczna zamyka się ćwierć lub pół obrotem i rzadziej zarasta kamieniem.

Spadek przepływu po montażu

Jeśli po zamontowaniu zaworu z filtrem woda płynie wyraźnie słabiej, najpierw sprawdź siatkę. Bywa, że już w pierwszych dniach zbierze dużo osadu wypłukanego z rur, szczególnie po pracach hydraulicznych. Jeśli siatka jest czysta, a przepływ dalej jest słaby, przyczyną może być perlator w baterii, zbyt cienki wężyk lub niskie ciśnienie w całej instalacji. Warto też sprawdzić, czy zawór jest całkowicie otwarty, bo pokrętło w położeniu pośrednim dławi przepływ.

Raz lub dwa razy w roku przekręć wszystkie zawory kątowe w mieszkaniu do pozycji zamkniętej i z powrotem. Zawór, który latami nie był ruszany, w chwili awarii może się nie domknąć.

Przy wymianie zaworów w całym mieszkaniu dobrze zastosować jeden typ i ten sam rodzaj wkładów filtrujących. Ułatwia to późniejszą obsługę, bo do czyszczenia wystarcza jedno narzędzie, a zapasowe siatki i uszczelki pasują do wszystkich zaworów. Wymianę warto zaplanować razem z przeglądem wężyków, ponieważ zawór i wężyk pracują jako całość, a stary wężyk przykręcony do nowego zaworu nadal może być słabym punktem instalacji.

Czyszczenie filtra

Pierwszy raz siatkę warto sprawdzić kilka tygodni po montażu, zwłaszcza jeśli instalacja była naprawiana. Potem zwykle wystarcza kontrola co kilka miesięcy lub wtedy, gdy z baterii wyraźnie słabiej płynie woda.

1. Zakręć zawór kątowy i otwórz baterię, żeby zrzucić ciśnienie.
2. Podstaw naczynie i ręcznik, bo w zaworze zostanie trochę wody.
3. Odkręć korek filtra lub wężyk i wyjmij siatkę.
4. Przepłucz ją pod bieżącą wodą i oczyść miękką szczoteczką. Osad z kamienia można usunąć w roztworze kwasku cytrynowego.
5. Załóż siatkę, sprawdź uszczelkę i dokręć korek.
6. Odkręć zawór i sprawdź szczelność.

Jeśli przy okazji wymieniasz wężyk, przyda się nasz poradnik jak samodzielnie wymienić wężyk przy baterii. Zawory kątowe zwykłe i z filtrem, zawory czerpalne i złączki do podłączania armatury znajdziesz w kategorii zawory przyłączeniowe i kątowe.