Przejdź do treści

Jak czytać oznaczenia na rękawicach roboczych i dobrać właściwy rozmiar?

Narzędzia i mocowania

Dłonie w dzianinowych rękawicach roboczych z kropkowaną powłoką trzymające wkręty

Oznaczenia na rękawicach roboczych czyta się od piktogramu: pod tarczą normy EN 388 stoją cztery cyfry i jedna lub dwie litery, które opisują odporność na ścieranie, przecięcie, rozdarcie, przekłucie i uderzenie. Rozmiar, podawany liczbą od 6 do 11, dobiera się do obwodu dłoni zmierzonego wokół kłykci, bez kciuka.

Na rękawicach roboczych zwykle nie ma długich opisów, a nazwa handlowa niewiele mówi o tym, przed czym chronią. Wszystkie potrzebne informacje są jednak nadrukowane na grzbiecie, mankiecie albo na etykiecie przy opakowaniu. Wystarczy wiedzieć, jak je odczytać, żeby nie kupić rękawic zbyt słabych do pracy przy blachach albo zbyt sztywnych do montażu drobnych elementów.

Co oznaczają piktogramy, cyfry i litery

Rękawice robocze są środkami ochrony indywidualnej i muszą spełniać ogólne wymagania normy PN-EN ISO 21420, która zastąpiła starszą EN 420. Określa ona m.in. oznakowanie, rozmiary, zręczność i nieszkodliwość materiałów. Na tej podstawie producent podaje kategorię środka ochrony: rękawice do prostych prac ogrodowych to zwykle kategoria I, typowe rękawice robocze chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi to kategoria II, a rękawice chroniące przed chemikaliami lub prądem wpadają w kategorię III.

Najczęściej spotykanym piktogramem jest tarcza z młotkiem, czyli norma PN-EN 388 dotycząca zagrożeń mechanicznych. W aktualnej wersji z 2016 roku pod piktogramem znajduje się ciąg znaków, w którym każda pozycja ma stałe znaczenie:

  • pierwsza cyfra, od 0 do 4, oznacza odporność na ścieranie,
  • druga cyfra, od 0 do 5, to odporność na przecięcie w teście okrągłym nożem, a litera X oznacza, że test nie był przeprowadzony lub nie dał wiarygodnego wyniku,
  • trzecia cyfra, od 0 do 4, opisuje odporność na rozdarcie,
  • czwarta cyfra, od 0 do 4, opisuje odporność na przekłucie,
  • litera od A do F to wynik testu przecięcia według ISO 13997, miarodajny dla materiałów, które tępią nóż w pierwszym teście,
  • litera P na końcu oznacza zaliczony test ochrony przed uderzeniem.

Im wyższa cyfra lub dalsza litera, tym lepsza ochrona. Dla monterów instalacji, którzy pracują z rurami, kształtkami i narzędziami, wystarcza zwykle wysoka odporność na ścieranie, czyli 3 lub 4 na pierwszej pozycji. Przy cięciu blach, profili stalowych i kanałów wentylacyjnych potrzebne są rękawice o podwyższonej odporności na przecięcie, z literą co najmniej C, a lepiej D lub wyżej. Przy pracach z ciężkimi elementami, gdzie łatwo przytrzasnąć dłoń, warto szukać oznaczenia P.

Obok EN 388 mogą występować inne piktogramy. EN 407 dotyczy ochrony przed ciepłem i ogniem, EN 511 przed zimnem, a PN-EN ISO 374 przed chemikaliami i mikroorganizmami. Rękawice dielektryczne do prac przy instalacjach elektrycznych pod napięciem mają osobną normę i klasę napięciową. Zwykłe rękawice robocze, nawet gumowane, nie chronią przed porażeniem.

Rozmiar, powłoka i zakup dla ekipy

Rozmiar rękawic opisuje norma PN-EN ISO 21420. Mierzy się obwód dłoni wokół kłykci, bez kciuka, oraz jej długość od nadgarstka do końca palca środkowego. Orientacyjne obwody dłoni dla rozmiarów wyglądają następująco:

  1. rozmiar 6 - około 152 mm,
  2. rozmiar 7 - około 178 mm,
  3. rozmiar 8 - około 203 mm,
  4. rozmiar 9 - około 229 mm,
  5. rozmiar 10 - około 254 mm,
  6. rozmiar 11 - około 279 mm.

Rękawica za duża marszczy się w dłoni, zmniejsza chwyt i łatwiej ją wciągnąć w obracające się narzędzie. Za mała uciska, szybciej męczy dłoń i pęka w szwach. Dorośli mężczyźni noszą zwykle rozmiary 9 lub 10, ale warto zmierzyć dłonie, zanim zamówi się cały karton jednego rozmiaru. Przykładowo rękawice robocze 9 (onninen.pl/produkt/FXA-REKAWICE-ROBOCZE-FXA-ROZM-9-LATEKSOWA-POWLOKA-PIANKOWA-502098145,317887) z powłoką z pianki lateksowej będą dobre dla dłoni o obwodzie w okolicy 23 cm, ale osoba z drobniejszą dłonią lepiej poczuje się w ósemce.

Drugim kryterium jest powłoka na wnętrzu dłoni. Pianka lateksowa daje bardzo dobry chwyt suchych i lekko wilgotnych elementów, jest elastyczna i sprawdza się przy murowaniu, przenoszeniu materiałów czy montażu konstrukcji. Nitryl lepiej znosi oleje i smary, dlatego wybierają go mechanicy i monterzy pracujący przy maszynach. Poliuretan to cienka powłoka zapewniająca dużą zręczność, przydatna przy drobnym montażu, np. w rozdzielnicach bez napięcia. Osoby uczulone na lateks powinny wybierać powłoki nitrylowe lub poliuretanowe.

Rękawice robocze to materiał eksploatacyjny i w firmie instalacyjnej zużywa się ich dużo. Dlatego ekipy zamawiają je hurtowo, a kupujący, który wpisuje w wyszukiwarkę rękawice robocze hurtownia (onninen.pl/produkty/rekawice-robocze), ma do porównania modele w różnych rozmiarach i z różnymi powłokami. Opłaca się mieć w magazynku dwa lub trzy typy: uniwersalne z pianki lateksowej, nitrylowe do prac z olejem i rękawice odporne na przecięcie do blach. Pracownik powinien też wiedzieć, gdzie po nie sięgnąć, zanim zacznie pracę gołymi rękami.

Zużytą rękawicę wymienia się, gdy powłoka jest przetarta do dzianiny, gdy pojawiły się dziury na palcach albo gdy przestaje trzymać chwyt. Rękawice zabrudzone chemikaliami lub olejem nie powinny być prane razem z odzieżą, bo producenci rzadko przewidują pranie dla rękawic z powłoką. Informacja o możliwości prania znajduje się w instrukcji dołączonej do opakowania.

Pytania od czytelników

Czy rękawice z oznaczeniem 4X43C są dobre do cięcia blachy?

Litera C oznacza średnią odporność na przecięcie według ISO 13997. Przy ostrych krawędziach blach i profili lepiej sięgnąć po rękawice z literą D, E lub F.

Jak sprawdzić rozmiar bez centymetra krawieckiego?

Wystarczy owinąć dłoń paskiem papieru wokół kłykci, zaznaczyć miejsce styku i zmierzyć długość linijką. Wynik porównuje się z obwodami podanymi dla rozmiarów 6-11.

Przeczytaj także