Przejdź do treści

Czym się różni system rynnowy klejony od uszczelkowego i który wybrać do domu?

Rynny i odwodnienie

Rynna przy krawędzi dachu z dachówki podczas deszczu

Rynny z PVC to najpopularniejszy wybór przy domach jednorodzinnych, garażach i budynkach gospodarczych. Mało kto wie jednak, że na rynku funkcjonują dwa zasadniczo różne sposoby łączenia elementów: systemy klejone i systemy uszczelkowe. Od tego wyboru zależy nie tylko przebieg montażu, ale też to, jak rynna zachowa się latem w upale, zimą na mrozie i po dziesięciu latach, gdy trzeba będzie coś naprawić.

Jak działa system klejony

W systemie klejonym elementy rynny łączy się na stałe specjalnym klejem do PVC. Klej rozpuszcza powierzchnię tworzywa i po związaniu tworzy z nim jednolite połączenie. Łączy się w ten sposób odcinki rynny ze złączkami, narożnikami, lejami i denkami.

Ponieważ połączenia są sztywne, cała rynna zachowuje się jak jeden element. PVC ma dużą rozszerzalność cieplną, więc długi odcinek rynny zmienia długość o kilka milimetrów na każdy metr przy dużych różnicach temperatur. W systemie klejonym tę pracę muszą przejąć specjalne złączki dylatacyjne, montowane w określonych odstępach. Bez nich rynna wygina się, odkształca w hakach albo pęka przy połączeniach.

  • Zalety: bardzo szczelne połączenia, smukły wygląd bez widocznych uszczelek, prosty dobór elementów.
  • Wady: wymaga starannego planowania dylatacji, klejenie przy niskiej temperaturze lub w deszczu jest utrudnione, a naprawa polega na wycięciu fragmentu i wklejeniu nowego.

Klejenie wymaga też odpowiednich warunków. Klej do PVC potrzebuje suchych i czystych powierzchni oraz temperatury w zakresie podanym przez producenta. Montaż w chłodny, wilgotny dzień może skończyć się połączeniem, które wygląda dobrze, ale nie jest w pełni związane i po pierwszej zimie zaczyna przeciekać. Elementy przed klejeniem przymierza się na sucho, zaznacza położenie i dopiero potem nakłada klej, bo po sklejeniu korekta nie jest już możliwa.

Jak działa system uszczelkowy

W systemie uszczelkowym rynna nie jest klejona. Elementy łączy się złączkami z gumowymi uszczelkami, w które rynnę się wciska lub zatrzaskuje. Uszczelka zapewnia szczelność, a jednocześnie pozwala rynnie przesuwać się w złączce przy wydłużaniu i skracaniu.

Każda złączka pełni więc rolę małej dylatacji. Montażysta musi tylko zachować odpowiedni luz, wsuwając rynnę do znaczników na złączce, a nie do oporu. Zbyt głębokie wsunięcie odbiera rynnie miejsce na wydłużenie i przy upale rynna wyskakuje ze złączki lub się wygina.

  • Zalety: szybki montaż w każdych warunkach pogodowych, kompensacja wydłużeń w każdym połączeniu, łatwa wymiana pojedynczego elementu.
  • Wady: uszczelki starzeją się i po latach mogą wymagać wymiany, złączki są nieco masywniejsze wizualnie, a brud zebrany przy uszczelce może powodować przecieki.

Porównanie w praktyce

CechaSystem klejonySystem uszczelkowy
Łączenie elementówKlej do PVCZłączki z uszczelkami
Kompensacja wydłużeńZłączki dylatacyjne w wybranych miejscachW każdej złączce
Warunki montażuSucho, temperatura zalecana przez producenta klejuPraktycznie w każdych warunkach
Szczelność przez lataBardzo dobra przy prawidłowym klejeniuZależna od stanu uszczelek
Wymiana uszkodzonego fragmentuWycięcie i wklejenie nowego odcinkaWysunięcie elementu ze złączek
Wymagania wobec montażystyDokładność klejenia i rozmieszczenia dylatacjiPilnowanie luzu montażowego

Kształt rynny jest sprawą niezależną od sposobu łączenia. Oba systemy występują zarówno w wersji półokrągłej, jak i prostokątnej, a różnice między kształtami opisaliśmy w tekście czym się różni rynna półokrągła od prostokątnej.

Producenci podają zwykle, przy jakiej temperaturze otoczenia należy zostawić konkretny luz w złączce. Rynna montowana w upale jest wydłużona, więc wsuwa się ją głębiej, a montowana w chłodzie płycej. Prosta tabela w instrukcji pozwala uniknąć wyskakiwania rynny ze złączek.

Który system wybrać do domu

System uszczelkowy jest zwykle wygodniejszy dla osób montujących rynny samodzielnie. Wybacza drobne błędy, można go zakładać jesienią i wiosną, a każdy element da się później wymienić bez narzędzi tnących. Dobrze sprawdza się na długich elewacjach, gdzie rozszerzalność cieplna jest największym wyzwaniem.

System klejony bywa wybierany tam, gdzie liczy się smukły wygląd i najwyższa szczelność, na przykład przy rynnach biegnących nad tarasem lub wejściem, gdzie każda kropla przecieku jest uciążliwa. Wymaga jednak doświadczenia i starannego planu dylatacji.

Przy wyborze kieruj się także:

  • długością okapu: przy długich odcinkach system uszczelkowy łatwiej kompensuje wydłużenia,
  • nasłonecznieniem: ciemne rynny na południowej elewacji nagrzewają się bardziej i mocniej pracują,
  • dostępnością części: dobrze jest wybrać system, którego elementy łatwo kupić także za kilka lat,
  • kompletnością oferty: rury spustowe, kolana, osadniki i haki powinny pochodzić z tego samego systemu.

Ogólne zasady doboru rynien z tworzywa znajdziesz w artykule jak wybrać rynnę plastikową do domu.

Naprawa i łączenie różnych systemów

Systemów różnych producentów zwykle nie da się ze sobą łączyć, nawet jeśli mają podobne średnice. Profile rynien różnią się kształtem krawędzi, a złączki pasują tylko do własnych rynien. Nie należy też wklejać elementów systemu klejonego w rynnę uszczelkową ani odwrotnie, bo w miejscu styku powstaje punkt, który nie kompensuje wydłużeń.

W systemie uszczelkowym przeciekającą złączkę często wystarczy rozebrać, oczyścić uszczelkę z piasku i liści oraz złożyć z właściwym luzem. Jeśli uszczelka jest stwardniała lub pęknięta, wymienia się złączkę. W systemie klejonym nieszczelne połączenie najczęściej trzeba wyciąć. Sposób wymiany fragmentu rynny bez zdejmowania całego orynnowania opisaliśmy w tekście jak wymienić uszkodzony odcinek rynny.

Złączki, uszczelki i elementy dylatacyjne do rynien z tworzywa znajdziesz w kategorii złączki do rynien tworzywowych.

Przeczytaj także