Jak prawidłowo wybrać i zamontować obudowę teleskopową do zasuw wodociągowych

Czym jest obudowa teleskopowa i dlaczego jest niezbędna

Obudowa teleskopowa do zasuw stanowi kluczowy element infrastruktury wodociągowej. Jej głównym zadaniem jest ochrona zaworów przed uszkodzeniami mechanicznymi i warunkami atmosferycznymi. Konstrukcja ta umożliwia łatwy dostęp do armatury podczas prac serwisowych.

Teleskopowy mechanizm pozwala na regulację wysokości w zakresie od 150 do 2000 milimetrów. Dzięki temu rozwiązaniu można dopasować obudowę do różnych głębokości instalacji. Materiały użyte do produkcji to najczęściej żeliwo sferoidalne lub wysokiej jakości tworzywa sztuczne.

Każda obudowa składa się z trzech podstawowych elementów: podstawy, części teleskopowej oraz pokrywy. Podstawa mocuje się bezpośrednio do studni zaworu. Część teleskopowa umożliwia regulację wysokości zgodnie z poziomem gruntu.

Norma PN-EN 14339 określa wymagania techniczne dla tego typu konstrukcji. Wytrzymałość na obciążenie wynosi minimum 40 kN dla klasy B125. Producenci oferują także warianty wzmocnione o klasie D400, przeznaczone do zastosowań w jezdniach.

Rodzaje zasuw wymagających ochrony teleskopowej

Zasuwy klinowe należą do najczęściej stosowanych typów armatury w sieciach wodociągowych. Charakteryzują się one wysoką szczelnością i niezawodnością działania. Średnice tych elementów wahają się od DN50 do DN600 milimetrów.

Mechanizm klinowy składa się z trzonu i gniazda zasuwy. Klin przemieszcza się prostopadle do kierunku przepływu medium. Konstrukcja ta zapewnia pełne odcięcie przepływu wody. Zasuwy klinowe wymagają regularnej konserwacji i dostępu dla operatora.

Zasuwy płaskie stanowią alternatywę dla rozwiązań klinowych. Ich tarcza przesuwa się równolegle do osi przewodu. Wysokość zabudowy jest znacznie mniejsza niż w przypadku zasuw klinowych. Ciśnienie robocze wynosi do 16 barów.

Nowoczesne zasuwy wyposażone są w napędy elektryczne lub pneumatyczne. Systemy automatyczne wymagają dodatkowej ochrony przed wilgocią i kurzem. Obudowa teleskopowa zapewnia odpowiednie warunki dla elektroniki sterującej. Temperatura pracy mieści się w zakresie od -20 do +50 stopni Celsjusza.

Kryteria wyboru odpowiedniej obudowy teleskopowej

Głębokość zabudowy zasuwy determinuje wybór odpowiedniej obudowy. Standardowe rozwiązania teleskopowe regulują się w zakresie 300-1200 milimetrów. Modele specjalne osiągają regulację do 3000 milimetrów głębokości. Pomiar należy wykonać od pokrywy zasuwy do poziomu terenu.

Średnica wewnętrzna obudowy musi uwzględniać wymiary armatury i wrzeciona. Minimalna przestrzeń robocza wynosi 50 milimetrów wokół elementów ruchomych. Obudowa teleskopowa do zasuw o średnicy DN300 obsługuje zasuwy do DN150. Większe średnice wymagają obudów DN400 lub DN500.

Obciążenia komunikacyjne wpływają na wybór klasy wytrzymałości. Klasa A15 przeznaczona jest dla terenów pieszych o obciążeniu 15 kN. Obszary parkingowe wymagają klasy B125 z wytrzymałością 125 kN. Jezdnie i drogi potrzebują obudów klasy D400 o nośności 400 kN.

Material konstrukcyjny wpływa na żywotność i koszt inwestycji. Żeliwo sferoidalne oferuje najwyższą wytrzymałość mechaniczną. Tworzywa sztuczne charakteryzują się odpornością chemiczną i mniejszą wagą. Stal ocynkowana stanowi kompromis między ceną a trwałością eksploatacyjną.

Proces montażu i regulacji wysokości obudowy

Przygotowanie fundamentu rozpoczyna się od wykopu o odpowiednich wymiarach. Głębokość powinna przekraczać poziom podstawy zasuwy o 200 milimetrów. Szerokość wykopu uwzględnia średnicę obudowy plus 500 milimetrów na stronę. Dno należy wyrównać i zagęścić do wskaźnika Is = 0,95.

Podłoże betonowe o grubości 150 milimetrów stanowi podstawę montażu. Beton klasy C16/20 zapewnia odpowiednią nośność konstrukcji. Podstawa obudowy mocuje się na kotwach chemicznych M12 o długości 120 milimetrów. Rozstaw kotew wynosi zgodnie z rozwierceniem producenta.

Regulacja wysokości odbywa się za pomocą gwintowanego połączenia teleskopowego. Każdy pełny obrót zmienia wysokość o 5 milimetrów. Dokładność ustawienia wynosi ±2 milimetry względem poziomu terenu. Uszczelnienie połączenia zapewniają pierścienie gumowe o twardości 70 Shore A.

Zasypanie wykopu wykonuje się warstwami po 300 milimetrów każda. Material zasypowy stanowi piasek średnioziarnisty o module odkształcenia 80 MPa. Zagęszczenie następuje za pomocą ubijaka pneumatycznego. Kontrola poziomu pokrywy odbywa się po każdej warstwie zasypki.

Konserwacja i rozwiązywanie typowych problemów

Przeglądy techniczne obudowy należy wykonywać co 12 miesięcy. Kontrola obejmuje stan pokrywy, mechanizmu teleskopowego i uszczelek. Dokumentacja przeglądów powinna zawierać datę, opis stanu technicznego i zalecenia naprawcze. Żywotność prawidłowo eksploatowanej obudowy wynosi 25-30 lat.

Problemy z otwieraniem pokrywy najczęściej wynikają z korozji zawiasów. Regularne smarowanie łożysk smarem plastycznym eliminuje ten problem. Wymiana uszczelek następuje po 5-7 latach eksploatacji. Koszt wymiany kompletnego zestawu uszczelek wynosi około 15% ceny nowej obudowy.

Deformacje korpusu powstają na skutek nieprawidłowego zasypania lub osiadania gruntu. Naprawa wymaga częściowego odkopania i wyrównania podstawy. Pęknięcia spawów można naprawić metodą spawania na zimno. Większe uszkodzenia wymagają wymiany całego elementu.

Infiltracja wody do wnętrza obudowy wskazuje na uszkodzenie uszczelek. Okresowe odwadnianie studni należy wykonywać pompą ręczną o wydajności 20 l/min. Trwałe rozwiązanie wymaga lokalizacji i uszczelnienia miejsca nieszczelności. System drenażu można uzupełnić o zawór zwrotny dla zabezpieczenia przed podpiętrzeniem.